Александров Николай Александрович

0
10

 

Аҕабыт туhунан иhирэх тылынан

 

Биhиги аҕабыт-Александров Николай Александрович 1936 сыллаахха Марха нэhилиэгэр Боруукаптар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүтэ. Аҕата-Александр Аканаттан төрүттээх мас ууhа этэ, ийэтэ –Пелагея Макаровна Өҥөлдьөттөн төрүттээх. Балтынаан Катялыын улааппыттара да, былыргылар этэллэринии, оҕо кыайан турбат буолан, Катя 7 кылааска үөрэнэ сылдьан эмискэ ыалдьан олохтон барбыта. Аҕата эрдэ өлөн ийэтигэр көмөлөhөөрү киномеханик идэтин баhылаан бастаан Өҥөлдьөҕө, онтон Үөдэйгэ,кэнники Хаҥаласка үлэлээбитэ. Үөдэйгэ үлэлии сылдьан ийэбитин Самсонова Мария Даниловнаны көрсөн 1960 сыллаахха ыал буолбуттара.

Александров Николай Александрович
Үлэлиир сылларыгар бэйэтин идэтин толору баhылаабыта: көһө сылдьан Үөдэйинэн, звероферманнан, ыраах сытар кыстык фермаларынан, сайын сайылыктарынан киинэтин бэйэтин Иж-56 матасыыкылынан тиэйэн- таhансүүрэрэ-көтөрө. Бэриллибит былаанын куруук толорон инники күөҥҥэ сылдьара. Олоххо-дьаhахха мындыр, техникаҕа сыhыаннаах буолан эдэр ыччаты түмэ тардан улэлиирэ. Ол курдук оҕолорго кинотеатр үлэлэтэн, сорохтор киномеханик идэтин талбыттара. Ийэбит кэпсииринэн, кулуупка ыытыллар тэрээhиннэргэ олус көхтөөхтүк кыттара: айылҕаттан бэриллибит «артыыс» таланнааҕа, кулууп иhинэн туруорбут пьесаларыгар сүрүн оруолу холкутук толороро, бэртээхэй лектор, шахматист этэ. Олоххо тардыhыылаах, ыра санаалаах, олоҕу таптыыр буолан доруобай киhи курдук үлэлиирэ-хамсыыра, булара-талара. Элбэх доҕоттордоох-атастардаах этэ. Yлэтиттэн быыс буллаҕына уhанарын, техникаҕа сыhыаннааҕы оҥорорун, өрөмүөннүүрүн, ол гынан баран айылҕаҕа сылдьан бултуурун, балыктыырын ордороро.Биирдэ кулууптарын Саҥа дьылыгар бииргэ үлэлиир уолунаан Васильев Василийдыын эргийэр елканы оҥорон дьону сэргэни сөхтөрбүттэрин туhунан ийэбит кэпсиирэ.
Үлэтигэр бэриниилээҕин, дьоҥҥо-сэргэҕэ көнө майгытын иhин олохтоохтор убаастыыр, ытыктыыр этилэр. 1970 сыллаахха В.И. Ленин 100 сааhыгар аналлаах мэтээлдинэн, «Отличник кинематографии СССР» знаҕынан 1972 сыллаахха наҕараадаламмыта.
Тапталлаах аҕабыт барахсан баара суоҕа 36 сааhыгар ыарахан ыарыыттан күн сириттэн барбыта. Кини Хаҥалас нэhилиэгин бастакы киномеханигынан буолар (1959-1972сс).
Ийэбитинээн кылгас да буоллар, дьоллоох олоҕу олорон 4 уол, 2 кыыс оҕону төрөппүттэрэ.
Аҕабыт оҕолорун олус таптыыра: кыыс оҕоломмутун иhиттэҕинэ ийэтинээн үөрэ түhэллэрэ, үhүс уола төрөөбүтүгэр: «биир уол-дьолго, иккис уол –дьол аҥаара, үс уол- толору дьол»,- диэн саҥа таhааран үөрбүт үһү. Улахан уолаттарын батыhыннартыы сылдьан сөбүлүүр булдугар, айылҕатыгар илдьэттии сылдьан, өссө да элбэх билиитигэр, сатабылыгар үөрэтиэ, угуйуо эбитэ буолуо…Кыра уол Леонид аҕата өлөрүгэр 2 эрэ ыйдаах хаалбыта, ийэбит аҕабытын кэриэстээн оҕотун аҕатын норуокка биллибит аатынан Ньукуус диэн таптаан ааттыыр буолбута. Билигин бырааппыт 2 ааттаах: Леонид- Ньукуус.
Ийэлээх эбэбит тапталларынан, кыhамньыларынан улаатан, үөрэнэн, идэ ылан, атахпытыгар бигэтик туран оҕолор бэйэбит ыал буолан, оҕо төрөтөн, эhээ-эбээ буоллубут.

Читайте также:  Иванова Ирина Семеновна

Александров Николай Александрович
Уолаттар аҕаларын туйаҕын хатаран, техникаҕа сыhыаннаах идэни талан үлэлииллэр, айылҕаҕа сылдьан бултуулларын, уhаналларын сөбүлүүллэр.
Улахан уол –Александр, суоппар идэлээх, элбэх ыстаастаах, опыттаах үлэhит, билигин Накыыҥҥа үлэлиир. Кэргэнэ –Домна Алексеевна Хоро оскуолатын учуутала, Алексей, Александр диэн уолаттардаахтар, сиэннэрэ- Альберт, Уруйдаана, Алексей, Эльдар. Иккис уол-Анатолий 29 сааhыгар олохтон барбыта. Николай диэн оҕото Якутскайга олорор, программиhынан үлэлиир, кэргэннээх,оҕолоох. Улахан кыыс Екатерина, идэтинэн врач, Якутскайга олорор, кэргэнэ-Борис Николаевич-тутуу инженерэ, оҕото ХИФУ  5 курсугар үөрэнэр. Кыра кыыс –Алевтина врач, үлэлээбитэ 30 сыл буолла, билигин узи бырааhынан улэлиир, доруобуйа харыстабылын туйгуна, Ньурбаҕа олорор, кэргэнэ Альберт Иннокентьевич-кадастровай инженер, улахан кыыстара Анжелика ХИФУ-ну бүтэрбитэ, кэргэннээх, уол оҕолоох, ортолоро Мариника ДВФУ-ны бүтэрбитэ, үлэлиир, кыра кыыс Вероника-ХИФУ 1 курсугар үөрэнэр.
Үhүс уол — Николай –таhаҕас таhыытынан дьарыктанар урбаанньык, 2019 сыллаахха суол-иис хаhаайыстыбатын бочуотунай улэhитэ буолбута, кэргэнэ -Изольда Капитоновна (Хаҥаласка акушерканнан үлэлии сылдьыбыта, медсестралыыр), оҕолоро Айсен, Нюргуяна ХИФУ-ну бүтэрэннэр үлэлии сылдьаллар, Сайыына оскуолаҕа үөрэнэр. Леонид, кыра уол, Ньурбаҕа олорор, өр сылларга предпринимателлээбитэ, билигин ЖКХ-ҕа үлэлиир, кэргэнэ- Мария Вдадиславовна — бухгалтер, улахан уоллара Дима- кооперативнай техникум студена, кыра уол Айаан оскуола үөрэнээччитэ.
Биhиэхэ оҕолорго төрөппүттэрбит олорбут олохторо үтүө холобур буолан, үйэлэргэ кэнэҕэс көлүөнэлэригэр салҕаныа.

Читайте также:  Гаврильев Виссарион Акимович. Сэрии кэмин оҕото, тыыл бэтэрээнэ.

Суруйда ийэбит ахтыыларыгар олоҕуран
Александрова-Федорова А.Н

2020 сыл, олунньу ыйа, Дьокуускай куорат.