Германия г. Айзенах. 1946

Василий Сергеевич 1920 сыллаахха сэтинньи 19 күнүгэр Евдокия Ивановна уонна Сергей Иннокентьевич Лыткиннарга Алаҕар нэһилиэгин Кыаттама алааһыгар күн сирин көрбүтэ.

Алаҕар сэттэ кылаастаах оскуолатын бүтэрэн, 1939 сыл күһүн Чурапчы педагогическай училищетыгар үөрэнэ киирбитэ.

1942 сыллаахха Чурапчы педучилищетын бүтэрээт, Амма оройуонун Амма-Наахара сэттэ кылаастаах оскуолатыгар (Өнньүөс) учууталынан ананан барбыта уонна күһүн Аҕа дойду сэриитигэр ыҥырыллыбыта.

 

Мальтаҕа полковой оскуоланы бүтэрэн, младшай сержант званиелаах 306-с стрелковай дивизияҕа станковай пулемет командирынан фроҥҥа атаарыллыбыта. III-с Украинскай фронт чаастарын састаабыгар киирэн Харьков куорат туһаайыытынан Николаев куоракка диэри өстөөҕү үүрсүбүтэ. Ол кытаанах киирсиилэргэ саас 1943 сыллаахха Дергачи диэн дэриэбинэ иһин өстөөҕү утары алта күннээх кыргыһыыга ыараханнык бааһыран, Улан-Удэ куоракка кэлэн госпитальга эмтэммитэ. Онтон үтүөрэн баран 1944 сыл сайыныгар Белоруссияны босхолуур иһин кыргыһыыларга кыттыбыта. Гомель куорат таһыгар иккиһин бааһыран, госпитальга эмтэммитэ. Онтон 1944 сыл бүтүүтэ Варшаваны босхолооһуҥҥа кыттыбыта.

1945 сыл олунньуга быһаарыылаах кимэн киириигэ бэлэмнэнэллэр. Оччолорго 1 Белорусскай фронт командующайа маршал Жуков этэ. Муус устар 16 күнүн сарсыардатыгар артиллерия 3 чаас устата өстөөххө күргүөмнээх уоту аспыта, советскай самолеттар өстөөх диэки субуспуттара. Өстөөх инники кирбиитэ үнтү охсуллубута. Василий Сергеевич ити кыргыһыыларга хорсуннук сэриилэһэн өстөөх арҕаҕа Берлин куораты штурмаласпыт, Кыайыы күнүн онно көрсүбүт, саха биир дьоллоох буойуна буолар.

Кыайыы кэнниттэн оккупационнай сэрии састаабыгар киирэн Берлин, Айзенах куораттарга рота старшинатынан сулууспалаабыта. Ити сулууспалыы сылдьан, Дрезден, Росток куораттарынан сылдьан элбэҕи билэр-көрөр.

Читайте также:  Берлов Петр Григорьевич

1946 сыл ахсынньытыгар Берлинтэн демобилизацияланан дойдутугар кэлбитэ. Сэрииттэн сержант званиелаах, «За боевые заслуги”, “За освобожденин Варшавы”, “За победу над Германией”, “За взятие Берлина” бойобуой мэтээллэрдээх эргиллибитэ.

Сержант Василий Лыткин бойобуой суолун элбэх хаартыскалар уонна сэриигэ суруммут дневнигэ арылхайдык көрдөрөллөр. Сэрииттэн эргиллэн кэлбит хорсун буойун эйэлээх олоҕун Алаҕар сэттэ кылаастаах оскуолатыгар учууталынан саҕалаабыта уонна кэккэ сылларга завуһунан, директорынан үлэлээбитэ.

1957 сылтан дойду үрдүнэн тыа хаһаайыстыбатын кадрдарын күүһүрдэр сыалтан, салайар кадрдары үөрэхтээх, билиилээх үлэһиттэринэн хааччыйыы политиката саҕаламмыта. Ол бачыымы өйөөн Бахсы нэһилиэгин үлэһит дьоно 1958 сыллаахха Василий Сергеевиһы Калинин аатынан колхоз солбуйар председателинэн талбыттара. 1961-1964 сс. бөдөҥсүйбүт Эрилик Эристиин аатынан колхоз солбуйар председателинэн, 1964 сыл кулун тутар ыйтан 1973 сыл алтынньыга диэри Бахсы нэһилиэгин Карл Маркс аатынан колхоһун председателинэн үлэлээбитэ. Салгыы сельсовет председателинэн, идэлээх союзтар оройуоннааҕы комитеттарын председателинэн үлэлээн, 1980 сыллаахха бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбыта.

Кэргэнинээн Кононова Ирина Степановналыын 5 оҕону көрөн-харайан үлэһит оҥорбуттара. Василий Сергеевич Аҕа дойду сэриитин I группалаах инбэлиитэ, “РСФСР үөрэҕириитин туйгуна”, “РСФСР тыатын хаһаайыстыбатын туйгуна”, “Саха Республикатын норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ”, Кыайыы 50 сылыгар Аҕа дойду сэриитин I степеннээх орденынан наҕараадаламмыта.

Василий Сергеевич Лыткин улахан, дьоһун олоҕу олорбута, бар дьон ытыктабылын ылыан ылбыта.

Василий Сергеевич родился 19 ноября 1920 года в семье Евдокии Ивановны и Сергея Иннокентьевича Лыткиных в Алагарском наслеге в аласе Кыаттама.

1942 году окончив Чурапчинское педучилище был назначен учителем в Амгино-Нахаринскую неполную среднюю школу Амгинского района. Осенью того года был призван в армию.

Читайте также:  Тамаров Виктор Владимирович

Окончив на Мальте полковую школу, прибыл на фронт в звании младшего сержанта на 306 стрелковую дивизию командиром станкового пулемета. Его часть находилась в составе III Украинского фронта, которая освободила города Харьков и гнала врага до города Николаев. Весной 1943 года получил ранение в шестидневном сражении за деревню Дергачи. Лечился в госпитале Улан Удэ. Выписавшись участвовал в сражении за освобождение Белоруссии в ходе которого получил второе ранение у города Гомель. Выписавшись из госпиталя принимал участие в освобождении Варшавы 1944 г.

1945 году Советская армия готовилась к наступлению. 1-м Белорусским фронтом в то время командовал маршал Георгий Константинович Жуков. 16 апреля, с раннего утра артиллерия начала обрабатывать линии обороны противника которое продолжалось 3 часа. Помимо этого немцев стала бомбить авиация. Враг был разбит и отступал. Василий Сергеевич находился в рядах наступающей части которая дошла до Берлина и принимала участие в его захвате. Победу праздновал в Берлине.

После Победы служил в оккупационных войсках старшиной в городах Берлин и Айзенбах, во время которого повидал Дрезден и Росток.

В декабре 1946 года возвратился из Берлина демобилизовавшись, домой со званием сержанта, с боевыми медалями «За боевые заслуги», «За освобождение Варшавы», «За победу над Германией», «За взятие Берлина».

Боевой путь сержанта Лыткина раскрывают его снимки и полевой дневник, где он вел свои записи. В мирной жизни Василий Сергеевич работал в Алагарской неполной школе учителем, затем завучем и директором.

С 1957 года для успешного развития народного хозяйства началась политика внедрения опытными кадрами с хорошим образованием. Поддерживая этот хороший почин жители Бахсытского наслега выдвинули Василия Сергеевича 1958 году в заместители председателя колхоза имени Калинина. 1961-1964 годах работал заместителем председателя колхоза им. Эрилик Эристиина, с 1964 года председателем колхоза им. Карла Маркса Бахсытского наслега. Далее работал председателем сельсовета, потом председателем профсоюзного комитета района, 1980 году вышел на заслуженный почетный отдых.

С супругой Кононовой Ириной Степановной воспитали 5 детей. Василий Сергеевич инвалид I группы Великой Отечественной войны, Отличник образования РСФСР, Отличник сельского хозяйства РСФСР, Заслуженный работник народного хозяйства Республики Саха. Награжден орденом Отечественной войны I степени 1995 году. Василий Сергеевич прожил долгую счастливую жизнь, пользовался уважением среди населения.